REZERWAT PRZĘŚLIN – bogactwo unikalności

0

Poznajemy piękno ponidziańskiej przyrody

Podróżujemy, pokonujemy setki, czasem tysiące kilometrów, by zobaczyć coś niepowtarzalnego. Jedziemy w odległe zakątki kraju czy globu, by podziwiać unikaty fauny i flory, gdy tymczasem bezcenne gatunki rosną tuż obok.

Ponidzie jest miejscem wyjątkowym z wielu różnych względów. Jednym z nich jest duża liczba cennych przyrodniczo obszarów, prawnie chronionych rezerwatów przyrody” –mówi Anna Garlej, pińczowianka, z zamiłowania i wykształcenia geograf, pasjonatka Ponidzia i wszelkich jego bogactw.

Rezerwaty to obszarowe formy ochrony przyrody, chronione przepisami prawa, wyłączone z użytkowania. Głównym zadaniem rezerwatu jest ochrona przyrody, a także prowadzenie badań naukowych. Osoby postronne mają mniej lub bardziej ograniczony dostęp do rezerwatu. Pod żadnym pozorem nie wolno zrywać lub niszczyć gatunków roślinnych występujących na jego terenie.

Pani Ania wraz z córką Dominiką odwiedziła kilka takich uroczych miejsc i postanowiła podzielić się wrażeniami z Czytelnikami „Tygodnika Ponidzia”.

Przed nami kilka ostatnich odcinków cyklu. Tym razem będzie o miejscu niezwykłym, pełnym przyrodniczych unikatów na skalę światową, których trudno szukać gdzie indziej.

 

REZERWAT PRZĘŚLIN – bogactwo unikalności

Rezerwat Przyrody Przęślin zlokalizowany jest na terenie Nadnidziańskiego Parku Krajobrazowego, w miejscowości Chotel Czerwony, w Gminie Wiślica, ok. 300 m na wschód od zabytkowego kościoła św. Bartłomieja. Przez rezerwat przechodzi niebieski szlak turystyczny z Pińczowa do Wiślicy, a ciekawa jego nazwa pochodzi od niewielkiego wzgórza dominującego pośród łąk i pól uprawnych, na którym rezerwat jest zlokalizowany.

Rezerwat utworzono w 1960 roku. Zajmuje on powierzchnię 0,9 hektara. Jest to częściowy rezerwat stepowy, a celem ochrony jest zachowanie – ze względów naukowych i dydaktycznych –naturalnych stanowisk zespołów roślinności stepowej oraz pokaźnych rozmiarów kryształów gipsowych widocznych na południowej i zachodniej ścianie wzgórza.

Przęślin obejmuje swym zasięgiem kopulaste wzgórze zbudowane z gipsów. Szczytową, płaską powierzchnię wzgórza pokrywa cienka warstwa lessu, co tworzy doskonałe warunki do rozwoju roślinności stepowej. Wzniesienie zbudowane jest z warstwy odpornych na erozję i wietrzenie grubokrystalicznych gipsów mioceńskich. Odsłonięcia gipsów obserwować można głównie w południowNadnidziański Park Krajobrazowyej i zachodniej jego części, gdzie utworzył się charakterystyczny, białoszary pas okalający kulminację wzgórza.

Widok na rezerwat z okolicznych pól

Widok ze wzgórza na pola uprawne

Gips występuje tutaj w formie dużych i pięknie wykształconych kryształów, zwanych„szklicą”, które pięknie lśnią w słońcu, w niektórych miejscach są wręcz przezroczyste. Pojedyncze kryształy tworzą w tym miejscu naturalne, regularne zrosty krystaliczne tak zwane zbliźniaczenia stykowe i przyjmują postać „jaskółczych ogonów” (nazwa zwyczajowa), osiągających około 2,5 m długości.

Jaskółcze ogony

To właśnie w Rezerwacie Przęślin znajdują się największe odsłonięte kryształy gipsu na świecie.U podstawy wzniesienia, pod warstwą gipsu leżą miękkie margle kredowe.

Gipsowe formacje ze stepową roślinnością

Na południowym, dobrze nasłonecznionym zboczu wzniesienia Przęślin oraz u podnóża jego gipsowych ścianek, zachowały się kserotermiczne murawy o charakterze stepowym. Na rędzinach gipsowych wykształciły się z kolei interesujące zbiorowiska stepu ostnicowego, natomiast na głębszych terenach – stepu kwietnego i stepu łąkowego.

Występuje tu szereg roślin chronionych oraz gatunków reliktowych, jak: ostnica włosowata, stulisz miotłowy, wiechlina cebulkowata w odmianie żyworodnej, len włochaty, len złocisty, miłek wiosenny, dziewięćsił bezłodygowy, zawilec wielkokwiatowy, pierwiosnka lekarska, wężymord stepowy, sesleria błotna i inne. Na szczególną uwagę zasługuje gęsiówka uszkowata, roślina bardzo rzadka, zagrożona wyginięciem i znana tylko z dwóch stanowisk w Polsce. Obydwa znajdują się właśnie na Ponidziu.

 

Dzwonek szczeciniasty                                                    Świerzbnica polna

 

Cykoria podróżnik                                                     Rozchodnik karpacki

W rezerwacie żyją również rzadkie gatunki ciepłolubnych owadów, m.in. cykady – piewik podolski -gatunek znany jedynie z tego stanowiska oraz z rezerwatu Krzyżanowice, a także modliszka zwyczajna. Występuje tu także unikatowy w skali świata, reliktowy chrząszcz z rodziny ryjkowcowatych- ziołomirek stepowy. Na Ponidziu znajduje się jedyne stanowisko tego gatunku w Polsce oraz jedno z trzech znanych stanowisk  na świecie.

Anna Garlej, Joanna Strączek

Fot. A. Garlej

 

Udostępnij.

Dodaj komentarz

Directory Wizard powered by www.polldirectory.net

Powered by themekiller.com