Poznajemy piękno ponidziańskiej przyrody Rezerwat Krzyżanowice

0

Podróżujemy, pokonujemy setki, czasem tysiące kilometrów, by zobaczyć coś niepowtarzalnego. Jedziemy w odległe zakątki kraju czy globu, by podziwiać unikaty fauny i flory, gdy tymczasem bezcenne gatunki rosną tuż obok.

Ponidzie jest miejscem wyjątkowym z wielu różnych względów. Jednym z nich jest duża liczba cennych przyrodniczo obszarów, prawnie chronionych rezerwatów przyrody” –mówi Anna Garlej, pińczowianka, z zamiłowania i wykształcenia geograf, pasjonatka Ponidzia i wszelkich jego bogactw.

Rezerwaty to obszarowe formy ochrony przyrody, chronione przepisami prawa, wyłączone z użytkowania. Głównym zadaniem rezerwatu jest ochrona przyrody, a także prowadzenie badań naukowych. Osoby postronne mają mniej lub bardziej ograniczony dostęp do rezerwatu. Pod żadnym pozorem nie wolno zrywać lub niszczyć gatunków roślinnych występujących na jego terenie.

Pani Ania wraz z mężem odwiedziła kilka takich uroczych miejsc i postanowiła podzielić się wrażeniami z Czytelnikami „Tygodnika Ponidzia”. 

Rezerwat Krzyżanowice

Rezerwat Krzyżanowice powołano do życia w 1954 roku, Zarządzeniem Ministra Leśnictwa. Zgodnie z tym dokumentem „celem ochrony jest zachowanie ze względów naukowych i dydaktycznych, naturalnego środowiska żyjącej w rezerwacie fauny zwierząt niższych nie spotykanych poza tym nigdzie w Polsce. Obok osobliwości zoologicznych rezerwat posiada ciekawą budowę geologiczną oraz dzięki występowania na jego terenie roślinności stepowej ma również znaczenie zabytku botanicznego”.

REZERWAT KRZYŻANOWICE

Rezerwat Krzyżanowice obejmuje obszar o powierzchni 18 ha, a ze względu na typ jest to rezerwat florystyczny (stepowy), obejmujący zachodni kraniec wzgórza- kuesty gipsowej, na lewym brzegu Nidy, rozciągającej się w kierunku południowo-wschodnim w pobliżu miejscowości Krzyżanowice.Wzgórze, na którym znajduje się rezerwat, zbudowane jest z osadów trzeciorzędowych margli, wapieni i gipsów, ma płaski wierzchołek oraz strome zbocza opadające w kierunku Doliny Nidy. W obrębie wierzchowiny występują liczne formy krasowe widoczne w postaci różnej wielkości zagłębień. Są tu towerteby (lejki krasowe), uwały i zapadliska krasowe, a pośród traw, gdzieniegdzie widoczne są wychodnie skał gipsowych.

Kuesta powstała na skałach gipsowych jest bardzo rzadkim zjawiskiem. Gipsy w okolicy Krzyżanowic tworzą długie pasmo wzniesień, składające się z kopulastych wzgórz o wyraźnie asymetrycznych stokach. Warstwy gipsowe są tu przeważnie lekko nachylone. Stok zgodny z kierunkiem nachylenia warstw, czyli z ich upadem, jest łagodny. Przeciwne stoki, u czoła warstw, są znacznie bardziej strome. Tego rodzaju formy progów zwane są właśnie kuestami.

MURAWY KSEROTERMICZNE Z PANORAMĄ OKOLICY

Rezerwat Krzyżanowice jest największym rezerwatem kserotermicznym Ponidzia. Przedmiotem ochrony są tu murawy stepowe (kserotermiczne), charakterystyczne dla Niziny Pannońskiej, okolic Morza Czarnego i Kaspijskiego. W Polsce jest to formacja rzadko spotykana i nietypowa.

Teren rezerwatu porasta dobrze zachowana ciepłolubna murawa wykształcona na rędzinach gipsowych. Obszar rezerwatu cechuje duża bioróżnorodność – występuje tu prawie 200 gatunków roślin. Ogromna liczba gatunków kserotermicznych tworzy tu pięć dobrze wyodrębnionych zespołów roślinnych. Strome stoki porastają płaty stepu ostnicowego z ostnicą włosowatą na czele i stepu kwietnego, gdzie można spotkać rośliny nie tylko piękne ale i rzadkie w skali kraju, objęte całkowitą ochroną prawną. Warto tu wspomnieć o miłku wiosennym, zawilcu wielkokwiatowym, sasance łąkowej, dziewięćsile bezłodygowym, mikołajku polnym, lnie włochatym, ostrożniu pannońskim, pierwiosnku lekarskim i pierwiosnku wyniosłym, ożocie zwyczajnej, storczyku krwistym, ostrołódce kosmatej, zagorzałku żółtym czy stuliszu miotłowym.

 

MIKOŁAJEK POLNY                                 DZIEWIĘĆSIŁ BEZŁODYGOWY

Siedliska kserotermiczne stworzyły warunki, w których mogły przetrwać reliktowe gatunki bezkręgowców – występuje tu około 30 gatunków reliktowych, jak: narażony na wyginięcie piewik pstroskrzydły (cykada podolska), rzadko spotykane pająki: gryziel iposkocz krasny, ślimak żeberkowany, pasikonik, motyl paź królowej, modraszek gniady oraz liczne trzmiele.

 

OSTNICA WŁOSOWATA                                TRZMIEL

                    MODLISZKA

Mamy piękne lato, wakacje, dużo wolnego czasu. Może warto wybrać się do Rezerwatu Krzyżanowice, zanurzyć się w przyrodzie i zaczerpnąć sił witalnych z natury? Pamiętajmy jednak – tu wolno tylko oglądać!

Anna Garlej, Joanna Strączek

Fot. Anna Garlej

 

Udostępnij.

Komentowanie zostało wyłączone.

Directory Wizard powered by www.polldirectory.net

Powered by themekiller.com